موضوع: ساخت منبع تغذيه رگوله شده 12 ولت 5 آمپر

امروز مداری که قراره معرفی بشه یه مدار ساده و کم حجم اما قوی منبع تغذیه هست. منابع تغذیه در الکترونیک و برق کارشون تامین ولتاژ مورد نیاز برای مدارهای ماست.

تا حالا اسنکر, لپ تاپ و یا حتی پخش ماشین در خانه داشته اید که منبع تغذیه یا اداپتورش نباشه یا اینکه بخواهید یک اداپتور دقیق داشته باشید؟
این مدارها اینجا کاربرد دارند. به عنوان یک مثال دیگر اداپتور مودم adsl شما اگر خراب شود (اینجا) که خیلی کم گیر میاد و آدم مجبور میشه که خودش بسازه.ساخت اداپتور هایی برای این چنین لوازمی باید حتی الامکان از توان بالا و دقت خوبی بر خوردار باشد.

رگولاتور ها

رگولاتور ها از دسته خانواده قطعات الکترونیک هستند که تنوع خاصی دارند. رگولاتور های ولتاژ از 5 ولت شروع شده و تا 24 ولت ادامه پیدا میکنند. جریان خروجی این رگولاتور ها به صورت تئوری حداکثر 1000 میلی آمپر یا 1 آمپر هست اما در عمل کمی بیشتر هم می توانند جریان بدهند.رگولاتور های آمپر بالاتر یعنی تا نهایتا 5 آمپر هم موجود هستند. رگولاتور ها از لحاظ مدار داخلی پیشرفته هستند آنها در صورت اضافه بار به طور خودکار خاموش میشوند. قیمت بسیار مناسب یا در واقع پایین آنها کار را راحت تر کرده.
مداری که ما میخواهیم استفاده کنیم از رگولاتور های سری مثبت استفاده میکند. چون رگولاتور ها 2 دسته هستند یک دسته به ما ولتاژ مثبت میدهند و یک دسته ولتاژ منفی معمولا سری 78 که ولتاژ مثبت میدهند کاربرد بیشتری دارند سری 79 ولتاژ منفی میدهند.

در مداری که در شکل زیر هست از رگولاتئر 7812 استفاده شده تا ولتاژ 12 ولت به ما بهد اما ما گفتیم که رگولاتور ها جریان 1 آمپر نهایتنا میدهند پس چگونه این مدار 5 آمپر می تواند به ما جریان بدهد؟

دراین مدار با کمک ترانزیستور قدرت mj2955 که جریان دهی ماگزیمم 5 آمپر را دارد این کار را برای ما انجام خواهد داد.

تصویر از ترانزیستور (البته اسمش پاک شده)مثبت mj 2955

اساس کار مدار:

در مدار مذکور در حالت عادی برای جریان های زیر 1 آمپر هم ترانزیستور قدرت خاموش هست و هم ترانزیستور tip 32 .

کار ترانزیستور tip چیست؟ این ترانزیستور ترانزیستور خاموش کننده در صورت اضافه بار بیش از 5 آمپر است.

می گفتم,در زیر جریان های 1 امپر جریان به طور معمول از رگولاتور میگذرد البته این دلیل علمی قانع کننده نیست در واقع بعد از جریان 600 میلی آمپر یا 700 میلی آمپر بسته به ولتاز شکست ترانزیستور قدرت جریان از رگولاتور عبور میکند .
اگر جریان بیشتر شود پیوند بیس امیتر شکسته شده و ترانزیستور قدرت mj جریان را از امیتر به کلکتور و در نهایت به بار می رساند. حال فرض میشود که جریان در حال ازدیاد و بیش از 5 امپر میشود اینجا کار ترانزیستور tip نمایان میشود.با توجه به اهم تقریبا بالای این مقاومت r2 (نسبت به r1 ) پیوند بیس امیتر این ترانزیستور در جریانهای بالا شکسته میشود و با روشن شدنش جریان امیتر mj 2955 که در واقع جریان بار است محدود شده و از اسیب دیدن ترانزیستور جلوگیری میشود.

مدار مداری بسیار مناسب و مقرون به صرفه است. البته این نکته فراموش نشود که هر چه ترانسفورماتور ما قدرت جریان دهی داشته باشد به همان اندازه در خروجی جریان خواهیم داشت.

نویسنده: سامان مردانی